Środowisko zewnętrzne ma zdecydowany wpływ na jakość oraz długość naszego życia. Poszczególne składniki powietrza, wody czy pożywienia mogą się przysłużyć naszemu zdrowiu, ale mogą też skutecznie pogorszyć jego stan. Dobrym przykładem mogą być minerały i ich rola w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Z jednej strony – niezbędne, z innej – ich nadmiar może być groźny. Jak zatem osiągnąć optimum oraz skąd czerpać minerały? Odpowiedź proponujemy rozłożyć na czynniki pierwsze.

Na początek zauważmy, iż z prawie 50 składników mineralnych aż 30 jest potrzebnych, by mówić o utrzymywaniu wszelkich funkcji życiowych człowieka na odpowiednim poziomie. Dzięki składnikom mineralnym, które można podzielić na mikro- i makroelementy ludzie są zdolni do rozwoju, a także do zapewniania gatunkowi ciągłości dzięki reprodukcji. Minerały występują oczywiście również w organizmie człowieka, niemniej jednak ich ilość należy stale uzupełniać. W przypadku makroelementów dzienne zapotrzebowanie jest wysokie i przekracza 100 mg. Łatwo jednak znaleźć je w pożywieniu czy napojach. Do makroelementów, wchodzących w skład komórek, enzymów, hormonów etc. zaliczane są: magnez, potas, wapń, chlor, sód oraz fosfor. W większości to dobrze znane minerały – ich rola w funkcjonowaniu organizmu sprowadza się do regulowania pracy układu krwionośnego, nerwowego, mięśniowego, kostnego, ale też utrzymywania w równowadze dotlenienia komórek oraz kwasowo – zasadowego współczynnika w ustroju.

Zapotrzebowanie na minerały

Zapotrzebowanie na minerały jest zróżnicowane zarówno ze względu na wiek, płeć, jak i inne czynniki (np. dawki wapnia dla dziecka w okresie rozwojowym oraz dla dorosłego, pracującego fizyczne mężczyzny na pewno będą inne). Jak jest w przypadku konkretnych makroelementów?

  • Magnez to minerał, którego jony odpowiadają w organizmie za regulowanie odpowiedniej pracy tkanki nerwowej, mięśni. Prócz tego magnez bierze udział w procesie wzrostu kości – stanowiąc istotny element wspomagający wchłanianie przez komórki wapnia. Bez tego pierwiastka niemożliwym byłoby osiągnięcie odpowiedniej kurczliwości mięśni. Dodatkowo zauważalny jest korzystny wpływ na pracę mózgu, a także działanie antystresowe. Codzienna dawka magnezu (wynosząca 100 mg w wypadku dzieci do lat 3 oraz 400 mg u dorosłych osób obojga płci) pozwala uniknąć problemów związanych z nadciśnieniem, arytmią, chorobą wieńcową czy astmą. Magnez jest przyswajany m.in. z takich produktów jak: kakao, pestki słonecznika, migdały, orzechy laskowe, biała fasola, płatki owsiane, kasza gryczana, brązowy ryż etc.;
  • Potas odpowiada m.in. za utrzymywanie na właściwym poziomie gospodarki wodnej organizmu, ale też wspiera potrzeby regulacyjne wysokość ciśnienia krwi. To elektrolit, jednocześnie pozwalający kontrolować ilość wytwarzanej w trzustce insuliny. Największe zapotrzebowanie na potas posiadają kobiety w okresie laktacji(do ponad 5 gram/dobę), a najmniejsze – dzieci do 3 roku życia. Pierwiastek ten można znaleźć w: bananach, awokado, cytrusach, kaszy kwinoa, morelach, ziemniakach oraz nabiale;
  • O roli wapnia jako budulca kości słyszał każdy. Prócz tego minerał ten ma znaczenie dla prawidłowego przebiegu procesów: kurczliwości mięśni (w tym regulacji rytmu serca), krzepnięcia krwi, przekazywania impulsów nerwowych. Bez właściwej dawki wapnia nie sposób wchłonąć odpowiednie ilości wit. B12, zwiększa się też ryzyko wystąpienia udaru, chorób serca, raka jelita grubego oraz oczywiście wszelkiego typu urazów układu kostnego. Zapotrzebowanie na wapń jest wysokie szczególnie w okresie wzmożonego wzrostu kości (wiek nastoletni). Wynosi wtedy aż 1300 mg. Pozostałe grupy wiekowe potrzebują około 1000 mg na dobę. Najwięcej wapnia zawierają: mleko i jego przetwory, łosoś oraz sardynki (z ośćmi), brokuły;

mineraly

  • Chlor reguluje wraz z sodem gospodarkę wodną oraz umożliwia utrzymanie równowagi kwasowo zasadowej. Dzieci dziennie powinny dostarczać go w ilości 500 mg, a dorośli – 750 mg. Najprościej znaleźć chlor (podobnie jak sód) w soli kuchennej, oraz w produktach solą konserwowanych. Pierwiastek znajduje się również w niektórych wodach mineralnych;
  • Fosfor jest składnikiem każdej komórki organizmu. Uczestniczy w procesie przemiany materii, wpływa na zdolność tkanki kostnej do wzrostu i regeneracji, ma też znaczenie dla prawidłowej pracy mięśni. Zapotrzebowanie dobowe na fosfor zamyka się w ilości 800 mg. Można go znaleźć w takich produktach jak: drób, migdały, nabiał, rośliny strączkowe czy tłuste ryby morskie (makrela, łosoś, śledź);