W Polsce edukacja na temat chorób serca jest niezwykle istotna – z uwagi na to, iż nieprawidłowości w funkcjonowaniu tego organu wciąż zaliczane są do najczęstszej przyczyny zgonów. Warto zapoznać się z pewnymi faktami na temat zawału serca, by wiedzieć, jak w skuteczny sposób wprowadzić zachowania profilaktyczne, które zawsze stanowią bardziej korzystne rozwiązanie niż późniejsza terapia.

Przyczyny choroby oraz grupy podwyższonego ryzyka

Do zawału serca dochodzi, gdy dopływ krwi oraz tlenu do serca zostaje przerwany. Odcięty od tych substancji fragment serca ulega martwicy. Naturalnie zawał nie następuje bez przyczyny – zazwyczaj jest on skutkiem nieleczonej, rozwijającej się od dłuższego czasu choroby wieńcowej bądź miażdżycy. Choroby te mogą współwystępować, a z reguły towarzyszy im podwyższony poziom tzw. złego cholesterolu we krwi, który prowadzi do powstawania złogów oraz zatorów. Prócz wysokiego stężenia cholesterolu LDL we kwi, do czynników ryzyka rozwoju miażdżycy należą również: otyłość i nadwaga, cukrzyca, nadciśnienie a także nadmierne spożycie alkoholu, palenie papierosów oraz dieta bogata w tłuszcze zwierzęce. By zniwelować to zagrożenie warto zerwać z używkami, zwiększyć aktywność fizyczną, ale też zadbać o regularne badania profilaktyczne.

Wpływ na ryzyko wystąpienia zawału ma również odczuwany często stres oraz czynniki środowiskowe (jak zanieczyszczenia, smog). Uwarunkowania genetyczne oraz wiek to kolejne determinanty – przy czym warto zwrócić uwagę, że najbardziej zagrożeni zawałem pozostają mężczyźni pomiędzy 30 a 50 rokiem życia, oraz kobiety w okresie od wieku premenopauzalnego aż do 70 roku życia. Niezależnie od tego, czy prowadzimy zdrowy tryb życia, czy nie, regularne badania warto wykonywać, jeśli znajdujemy się w jednej z poniższych grup ryzyka, a zatem m.in.:

  • osób cierpiących na kardiomiopatię (przerost lewej komory serca);
  • osób z rozpoznaną miażdżycą tętnic obwodowych bądź chorobą wieńcową;
  • osób, u których stwierdzono niedobór kwasu foliowego;
  • osób z marskością wątroby bądź innymi zaburzeniami przemiany materii;
  • osób z podwyższonym poziomem homocysteiny.

Zawał serca – objawy oraz leczenie

Rozpoznanie zawału serca jest kluczowe dla podjęcia dalszych kroków. Symptomy charakteryzujące ten stan sprowadzają się do:zawal

  • silnych dolegliwości bólowych w okolicach klatki piersiowej i mostku,
  • wymiotów oraz nudności,
  • wzmożonej potliwości,
  • zasłabnięć,
  • poczucia lęku.

Ból zawałowy może trwać od kilkudziesięciu minut do nawet kilku godzin, promieniując na plecy i barki, nadbrzusze czy żuchwę. Szczególnie niebezpieczna jest postać zawału przebiegająca niemal bezobjawowo, bowiem ta z reguły kończy się zatrzymaniem krążenia oraz śmiercią pacjenta. W innych wypadkach do potwierdzenia diagnozy używa się badania elektrokardiografem oraz analizy krwi.

Leczenie zawału może się odbywać w trybie ambulatoryjnym a następnie szpitalnym. Nie należy samodzielnie podawać choremu innych leków niż aspiryna oraz nitrogliceryna. W placówce służby zdrowia do podstawowych sposobów terapii należą: angioplastyka wieńcowa, wykonanie pomostowania wieńcowo – aortalnego (czyli potocznie mówiąc, by-passów) bądź też podanie leków fibrynolitycznych. Wiele zależy od tego, jak szybko pacjent znajdzie się w szpitalu.

Rozważając problem leczenia nie sposób nie wspomnieć również o terapii nadciśnienia. Sprowadza się ona zarówno do wprowadzenia odpowiedniej diety, celem redukcji cholesterolu oraz nadwagi, jak i stosowania farmaceutyków – m.in. betablokerów, sartanów, inhibitorów różnego typu. Należy dopasować specyfik do pozostałych objawów, bowiem często w wyniku ich używania występują niepożądane skutki obejmujące m.in. niewydolność nerek, niedociśnienie, zaburzenia rytmu serca, obrzęki, większą męczliwość, nudności, napady astmatyczne, a także zaburzenia natury neurologicznej (związane z koordynacją ruchową, prawidłowym widzeniem czy bezsennością).